Hán/Nôm, phiên âm/phiên thiết

  • Bắt đầu Bắt đầu doviet
  • Ngày bắt đầu Ngày bắt đầu

Đỗ Việt
(doviet)

Thành viên danh dự
Nguyên tắc tạo chữ Nôm

Có thể tóm tắt chữ Nôm được tạo ra từ chữ Hán theo một số nguyên tắc sau:

* Dùng chữ Hán có âm và nghĩa giống tiếng Việt. Ví dụ: chữ Chè 茶 dùng chữ Hán "Tra" 茶, chữ Là 羅 viết từ chữ Hán "La" 羅 v.v...
* Ghép 2 hay 3 chữ Hán với nhau, một chữ Hán biểu thị nghĩa, chữ Hán thứ hai biểu thị âm (nhiều khi chỉ là gần đúng). Ví dụ: tháng = nguyệt 月 + thượng 尚; mắt = mục 目 + mạt 末, trời= thượng 上 + thiên 天; năm (con số) = ngũ + nam; năm (năm tháng) = niên + nam; v.v...
* Dùng một chữ Hán có âm giống như âm tiếng Việt, loại này người viết chữ chỉ chú trọng về âm, không chú trọng về nghĩa. Ví dụ, chữ 我 có âm đọc là "ngã", nghĩa là "tôi", đối chiếu với tiếng Việt thì có chữ "ngã" trong từ "ngã nhào" là thích hợp. Do đó chữ 我 trong tiếng Nôm được đọc là "ngã".
* Ngoài ra chữ Nôm còn được hình thành bằng một số hình thức khác. Về cơ bản cách tạo thành chữ Nôm cũng giống như cách hình thành chữ Hán.
Có cái vấn đề này em/tớ/anh thắc mắc từ tháng trước mà không có thời gian xem kĩ cho hiểu, vừa xong ghé CLB Âm nhạc thì đọc được đoạn này của Dũng nên nhảy qua box này hỏi mọi người xem sao...

Trích dẫn từ Wikipedia, nói về phiên thiết Hán-Việt:
Phiên thiết Hán-Việt là dùng cách phiên thiết (反切) để tìm cách đọc âm Hán-Việt của một chữ Hán.

Phiên thiết là một phương pháp ghi chú cách đọc của người Trung Quốc, dùng trong các tự điển chữ Hán, trước khi có phương pháp dùng chữ cái Latinh để ghi chú cách đọc (gọi là bính âm). Người Việt Nam áp dụng phép phiên thiết ấy cho các âm Hán-Việt tương ứng, gọi là phiên thiết Hán-Việt.
Dùng chữ cái latin để phiên âm tiếng Trung thì là phiên âm pinyin, còn dùng cách phát âm tiếng Việt để đọc chữ Hán (?) thì là phiên thiết Hán-Việt? So sánh vài điều người ta nói về "phiên thiết" trong Wikipedia thì hơi giống với cách tạo tiếng Nôm mà Dũng nói. Tóm lại là thế nào hả mọi người? Phiên thiết Hán-Việt và Nôm có liên quan gì không? :-s
 
Em mới nghe thấy cái khái niệm ngôn ngữ học này lần đầu?
Chưa hiểu rõ anh hỏi gì nhưng tạm trả lời là thế này.
Ban đầu, có 1 thứ tiếng với ngữ âm chuẩn xuất hiện ở Tàu, ta tạm gọi là tiếng Hán (tiếng BK, tiếng quan thoại).
Tiếng đó du nhập vào VN, ng` Việt do có dấu giọng khác với ng` Hán, lại ở khoảng cách địa lý xa nên về ngữ âm, các chữ Hán đọc ko đc chuẩn (giống người Quảng Đông, để ý thì thấy tiếng Quảng Đông gần với tiếng Việt lắm, hơn cả tiếng BK). Sử có ghi lại là sứ Tàu sang ta nghe dân ta nói bô lô ba la chả hiểu gì cả.:)) Các âm đọc chệch đó trở thành âm Hán Việt ngày nay trong tiếng Việt.
Như vậy là ở VN, tuy có 1 loại văn tự là chữ Hán nhưng đọc thì khác hẳn với ng` Tàu.
Tuy vậy, văn hóa VN là có từ lâu đời, và có nhiều khả năng là có 1 ngôn ngữ ở đây trc khi có tiếng Hán, tiếc là hình như chưa có văn tự. Có ngôn ngữ nên sinh ra nhiều âm ko có trong tiếng Hán -> tiếng Hán ko ghi lại đc. Và từ yêu cầu đó, ng` Việt sáng tạo ra chữ Nôm. Chữ Nôm ghi lại đc những âm tiết dân tộc đó của ng` Việt, và đương nhiên đc đọc bằng âm Việt. Nó trở thành những từ thuần Việt ngày nay.
----------------------------
Chữ Hán là một loại chữ biểu ý, không phải là loại chữ biểu âm nên không thể nhìn vào mặt chữ mà đọc được. Thế thì người Trung Quốc dùng cách nào để đọc được thứ chữ ấy?
Đọc qua cái Wiki thì em hiểu phiên thiết là cách-ghi-phiên-âm của tiếng Hán.
Họ dùng một số các âm chuẩn để dùng vào việc phiên tất cả các chữ Hán khác.
Xét ở VN, đây có lẽ là cách mà người Việt ghi lại cách-đọc-tiếng-Hán của mình. Nếu thế thì đây là cách ghi phiên âm các âm Hán Việt, còn chữ Nôm là cách ghi phiên âm các âm thuần Việt (xét về mặt này thì rõ ràng chữ Nôm có đủ chức năng phiên âm).
Và như thế có thể hiểu vì sao Phiên thiết Hán-Việt và Nôm giống nhau. Nó đều là cách thức ghi phiên âm bằng chữ tượng hình có âm sẵn.
 
Chị thì chị nghĩ tiếng Việt gần tiếng Quảng Đông nhất, chị nghe tiếng Quảng nhiều khi vẫn hiểu, hơn nữa tiếng Việt mình có khẩu âm giống ngừoi Giang Nam (chị vẫn bị nhầm là người Giang Nam) chứ cũng khó mà dây dưa sang tiếng Phổ Thông (xa xôi quá)
 
Nó cứ như 1 cái dốc đổ dần theo địa lý và lôi theo cả ngôn ngữ í mà.:))
Nghe tiếng Quảng Đông dù sao em vẫn thấy nó cứ ngang ngang.%-(
 
Gì mà phức tạp thế này . Chả hiểu gì hết , mà cần gì tìm hiểu sâu thế , học phiến âm với chữ Hán giản thể đã đủ mệt rồi , đằng lại lại phiên thiết , chữ Phồn , âm Giang Nam với chả âm BK ... :|
 
Nó cứ như 1 cái dốc đổ dần theo địa lý và lôi theo cả ngôn ngữ í mà.:))
Nghe tiếng Quảng Đông dù sao em vẫn thấy nó cứ ngang ngang.%-(

thực ra tiếng Quảng cũng đâu đến nỗi;))
chẳng là ở nhà bị bà chị cùng đám bạn Trung Quốc cùng 1 lúc đấm cả tiếng Quan thoại và Quảng đông và tai nên thấy cũng quen.8-}

----------

à
em Dũng có album mới của SHE thì share cho chị với...:D
 
Có lẽ Lộc nói đúng rồi, nhưng trong Wiki họ còn viết nhiều thứ phức tạp nữa, có cả ví dụ, mà đọc xong vẫn không nhớ nổi. Thôi cố đọc tiếp đã, có gì hỏi mọi người sau :D
 
Back
Bên trên